Ses Yalıtımı

Yalıtım Giren Eve Gürültü Giremez !

İnsanlar üzerinde sinirlilik, uyku ve dolaşım sistemi bozukluğu, vücut salgılarında anormallik, hamilelerde erken doğum ve düşük gibi sorunları tetikleyen, kalıcı olarak işitme kayıplarına yol açan gürültüye karşı, ses yalıtımının yapılması gerekiyor. Başta konutlar olmak üzere, okul, hastane, yurt, otel ve iş yerlerini gürültünün zararlı etkilerinden korunmasını sağlamak için duvar, döşeme, çatı, kapı, pencere ve tesisat elemanlarında yalıtım önemli rol oynuyor.

ses yalıtımı 33            Gürültü günümüzde, özellikle kentleşmenin plansız yürüdüğü bölgelerde, insan sağlığına ve konforuna zarar veren en önemli etkenler arasında. Bir fabrikanın çıkardığı rahatsız edici sesler, havaalanı çevresindeki yerleşim bölgesinde duyulan şiddetli gürültü, satıcı sesleri, trafik sesleri, komşudan gelen konuşmalar insanlar tarafından farklı dozlarda gürültü olarak algılanır ve rahatsızlık verir.

Gürültü pek çok sağlık sorununa yol açıyor. Rahatsız edici sesler, insanlar üzerinde görülen sinirlilik, uyku bozukluğu, dolaşım sistemi bozuklukları, çeşitli vücut salgılarında anormallik gibi rahatsızlıkları, hamile bayanlarda erken doğum ve düşük gibi problemleri tetikleyebiliyor. Özellikle uzun süreler yüksek gürültüye maruz kalanlarda kalıcı işitme kayıpları oluşabiliyor.

İşyerlerinde gürültü, çalışanların verimini düşürüyor ve hatta fabrika, imalathane gibi endüstriyel tesislerde dikkat dağılması sonucunda iş kazaları meydana gelebiliyor. Gürültü aynı zamanda eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrencileri de olumsuz yönde etkiliyor. Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan araştırmalar, gürültünün çocuklarda uzun dönemli hatırlama ve kavrama yeteneklerinin azalmasına neden olduğunu ortaya koyuyor.

Ses yalıtımı, gürültünün insan üzerinde oluşturacağı zararlı etkileri en aza indirmek, sağlıklı ve konforlu yaşam alanları oluşturulmasını sağlamak için alınacak tedbirleri kapsıyor. İstenmeyen ve rahatsızlık hissi veren gürültüye karşı yapılan ses yalıtımı; yaşanan ortamı istenmeyen seslerden yalıtarak gürültünün zararlı etkilerinden korunmak, gürültülü alanlardan çevreye yayılan sesi azaltmak, sinema, kayıt stüdyosu gibi mekánlarda uygun kullanım koşulları oluşturmak amacı ile yapılan uygulamalardır.

Ses yalıtımı ile ilgili çalışmalar ve gürültü denetimi, sağlıklı ve huzurlu bireyler, temiz bir çevre, dikkat ve iş veriminin artırılarak iş kazalarının önlenebilmesi konularında ülkemiz ve insanlarımız için büyük önem taşıyor.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

||| Uygulandığı yerler

Ses yalıtımı;konutlar, okul, hastane, yurt, otel, iş yeri gibi, gürültünün zararlı etkilerinden korunması gereken alanların duvar, döşeme, çatı, kapı, pencere ve tesisat elemanlarına uygulanabiliyor. Ayrıca, çevreye yaydığı gürültüyü önlemek için jeneratör, hidrofor, kalorifer dairesi gibi alanların ve yüksek ses düzeyine sahip eğlence yerleri gibi mekánların duvar, döşeme, tavan, pencere, kapı ve tesisat elemanlarında olması gerekiyor. Sinema, tiyatro, konser ve konferans salonu, TV ve ses kayıt stüdyosu gibi kullanım koşulu sese bağlı alanların duvar, döşeme, tavan, kapı, pencere ve tesisat elemanlarına yapılmalıdır.

||| Nasıl yapılır

Genel olarak ses yalıtımı uygulamalarının inşaat aşamasında yapılması tercih edilir. İstenen ses yalıtımı performansına çoğunlukla tek bir ürün ile ulaşılamaz. Düşük frekanslı sesler uzun dalga boylarına sahiptir ve “bas ses” olarak algılanır. Yüksek frekanslı olan “tiz ses”lerin ise dalga boyları oldukça kısadır. Dolayısıyla bas ve tiz seslere yönelik olarak; kütlesiyle ses geçine karşı koyan malzemeler ile ses yutucu özelliğe sahip malzemeler birlikte kullanılmalıdır.

Komşu iki mekán arasındaki duvar, döşeme ve tavan gibi yapı elemanlarında ses geçişini azaltmak için ortak yapı elemanının birbiri ile temas etmeyecek şekilde iki katmandan oluşturularak bölünmesi ve araya yay görevi görecek ses yutucu malzemeler yerleştirilmesi gereklidir. Böylelikle, birinci katmandan kısmen geçebilen ses dalgaları ses yutucu malzemenin içerisinden geçerken büyük ölçüde yutulur ve ikinci katmanın da kütlesinden kaynaklanan dirence maruz kalarak ses geçişi azaltılır.

Camlarda ses yalıtımı ise; cam kalınlığının artırılması, farklı cam kalınlıkları ile oluşturulan yalıtım camı üniteleri kullanılması, lamine veya özel olarak geliştirilmiş akustik lamine camlar kullanılması, 2 ayrı doğrama ile minimum 100 mm aralıklı monte edilmiş 2 ayrı camlama sisteminin aynı pencerede kullanılması gibi yollar ile sağlanabilir.

||| Konut alırken ses yalıtımıyla ilgili sorulması gerekenler

1- Konutun duvarlarına ses yalıtımı yapılmış mı? (Kiralamayı veya satın almayı düşündüğünüz mekánın -işyeri, konut vb.- içerisinde kapılar kapalı durumda iken yan dairelerden gürültü gelmesi, binanın duvarlarında ses yalıtımı yapılmadığını gösterir.)

2- Konutun tavan ve döşemesine ses yalıtımı yapılmış mı? (Kiralamayı veya satın almayı düşündüğünüz mekánın -işyeri, konut vb.- üst katından eşya sürükleme, ayak sesi gibi darbe kaynaklı sesler ile konuşma, TV veya müzik gibi hava kaynaklı sesler duyuluyorsa, tavanınızda ses yalıtımı olmadığı anlaşılır. Benzer şekilde, alt komşunuzun hava ve darbe kaynaklı seslerinin duyulması döşemenizde ses yalıtımı uygulamalarına yer verilmediğini gösterir. Bu dUrum ileride ciddi bir tadilat yaptırmanızı gerektirebilir.)

3- Cam ve doğramalarda ses yalıtımı var mı? (Pencereler kapalı durumda iken, binanızın çevresindeki trafik ve benzeri gürültüler içeride duyuluyorsa, meydana gelen rahatsızlık derecesine bağlı olarak pencerelerinizin sızdırmazlığının gözden geçirilmesi veya yalıtım camı üniteleri ile değiştirilmesi gerekebilir.)

4- Tesisatlarda ses yalıtımı yapılmış mı? (İçerisinde bulunduğunuz mekánın -işyeri, konut gibi-ısıtma veya soğutma sistemi ile sıhhi tesisatlarından bina içerisine rahatsız edici seslerin taşınması, tesisat elemanlarınızda ve bu elemanların duvar veya döşemeyi delip geçtiği yerlerde yalıtım önlemi alınmadığını gösterir.)

5- Binanın yakın çevresindeki arazi kullanımı konusunda bilgi edindiniz mi? (Havalimanı, çocuk oyun alanı ve otoyol gibi arazi kullanımları önemli gürültü kaynaklarıdır.)

||| Yalıtım giren evde yangın yayılmaz

Günlük hayatımızda yangın çıkma olasılığı sandığımız kadar düşük değil. Ev ve işyerlerindeki her tür mobilya, perde, masa, koltuk gibi eşyaların tümü yanıcıdır. Yangınlar için gereken oksijen ise havada bulunur. Sönmemiş bir sigara, elektrik kontağı, hatta güneş ışınları, soba ve ocak gibi ısı kaynakları, yangının başlamasına neden olabilir. Yanıcı olan eşyalarımızın ve oksijenin hayatın vazgeçilmez birer parçası olduğu ve yanıcı maddeleri tutuşturabilecek enerji kaynaklarını sağlayabilecek teknolojik aletlerin çevremizi sardığı göz önüne alınırsa, aslında yaşanılan mekánlarda yangın çıkma olasılığı sanıldığı gibi düşük değildir. Yangınlarda açığa çıkan ısı ve duman, yangının yayılarak can ve mal kayıplarının artmasına neden olur.

Bina içerisinde kullanılacak olan malzemelerin seçimi; yangının çıkmasına ve yayılmasına yapacağı katkı dikkate alınarak yapılmalıdır. Malzeme seçiminin yangına tepki sınıflarına göre yapılması; yangın oluşma riski azaltılması açısından önemlidir. Herhangi bir mekánda yangının başlaması durumunda ise can ve mal güvenliğinin sağlanabilmesi için; yangının, ısı ve dumanın diğer mahallere sıçramaması önem kazanır. Yangının ve zararlı etkilerinin mekanlar arasında yayılmasını engellemek veya sınırlandırmak için; belirli süreler yangına dayanıklı çatı, duvar, döşeme, kapı, pencere, gibi yapı elemanlarının kullanılması gereklidir. Bu yapı elemanları yangına dayanıklılık süreleri nispetinde yangının ve zararlı etkilerinin bir başka mekana yayılmasını engelleyerek, yangın mahallinin emniyetli bir şekilde tahliye edilmesine, can ve mal kayıpları en aza indirilmesine olanak sağlar.

Yangının ve zararlı etkilerinin, bina içinde ve komşu binalara yayılmasını yavaşlatarak kişilerin yangın mahallinden güvenli bir şekilde tahliye edilmesine olanak sağlayan, can ve mal güvenliğini sağlayıcı yapısal önlemler “yangın yalıtımı” olarak adlandırılıyor. Gelişmiş ülkelerde çıkan yangın sayısı Türkiye’den fazla olmasına rağmen, meydana gelen can ve mal kayıpları “yangın yalıtımı” uygulamaları ile Türkiye’nin çok altındadır.

||| Yangın yalıtımı nasıl yapılır?

Isı geçişine karşı yüksek direnç gösteren taşyünü, camyünü, perlit ve benzeri TS EN 13501-1 Standardına göre A Sınıfı yanmaz malzemeler, bünyesindeki suyu serbest bırakan alçı levha, elyaflı çimento levha gibi yanmayan malzemeler; yapının duvarlarına, tavanlarına, döşemelerine ve hava kanallarına uygulanır.Tesisatların duvar, döşeme ve tavanları deldiği yerlerde; ısı ile genleşen veya ısı karşısında bünyesindeki suyu serbest bırakan veya çok yavaş yanan özel mastik, harç veya yastıklar kullanılarak alev ve dumanın yayılması önlenir. Yangından kaçış koridorlarında özel kapı ve cam fitilleri, pencerelerde yangına dayanıklı özel cam üniteleri kullanılır.

||| Yangın yalıtımının uygulandığı yerler

Yangın yalıtımı, binanın taşıyıcı kısımlarına, güvenli tahliye amacıyla oluşturulan ’Kaçış Yolları’nın duvar, döşeme, tavan, kapı ve varsa pencerelerine, bina içerisinde, tavan ve taban döşemesi de dahil olmak üzere her yanı belirli bir süre boyunca yangına karşı dayanıklı olması gereken bölümlere, dışarıdan yangının sıçramaması için çatı ve cephelere, kazan dairesi gibi patlama riski olan yerlere yapılması gerekiyor. Ayrıca, duman ve ısının yayılmaması için hava kanallarına, tesisatların duvar ve döşemeleri delip, geçtiği bölgelere uygulanmalıdır..